DOLAR 32,5280 0.07%
EURO 34,6104 -0.24%
ALTIN 2.453,21-1,84
BITCOIN %
İstanbul
17°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Irak’ta yerel seçimler ve sonrası (1)
28 okunma

Irak’ta yerel seçimler ve sonrası (1)

ABONE OL
11 Ocak 2024 00:24
Irak’ta yerel seçimler ve sonrası (1)
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Bilgay Duman – Ortadoğu’da istikrar arayışındaki ülkelerin başında gelen Irak, 18 Aralık 2023’te kritik bir eşiği daha aştı. 2013’ten bu yana ülke genelinde, 2005’ten beri de ülkenin en çekişmeli vilayetlerinden Kerkük’te yapılamayan yerel (vilayet meclisleri) seçimler, 18 Aralık’ta Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) kontrolündeki Erbil, Süleymaniye ve Duhok hariç tüm vilayetlerde eş zamanlı gerçekleştirildi. IKBY’de ise ne zaman yapılacağı henüz belli değil.

Seçimler, daha önce de Irak’ın diğer vilayetlerinden farklı zamanlarda gerçekleştiriliyordu. Ancak IKBY, şu anda yerel seçimlerden önce parlamento seçimlerini bekliyor. En son 30 Eylül 2018’de gerçekleşen ve 4 yılda bir düzenlenmesi gereken seçimler zamanında yapılamadığından, 2022’de dolan parlamentonun görev süresi 1 yıl daha uzatılmıştı. Uzatıldıktan sonra 18 Kasım 2023’de yapılması öngörülen seçimler, KYB ve KDP arasındaki kota sandalyeleri, seçim bölgeleri gibi anlaşmazlıklar nedeniyle bir kez daha ertelenmek durumunda kaldı. Ancak mevcut durumda 25 Şubat’ta tarihinde yapılması kararlaştırılan IKBY parlamento seçimlerinin zamanında yapılıp yapılamayacağına ilişkin belirsizlikler de sürüyor. Bununla birlikte Kürt partiler Ninova (Musul), Kerkük, Selahattin gibi Kürtlerin de yaşadığı vilayetlerde seçimlere katıldı.

Es-Sadr faktörü

Son 10 yıldır yapılmamış olsa da, Irak’taki seçimlere katılımdaki istikrarlı düşüş, bu seçimde de sürdü. 2021’deki Irak parlamento seçimlerinde ülke genelinde yüzde 44 civarında olan katılım, 18 Aralık’taki seçimlerde yüzde 41 oldu. Bu noktada 2021 seçimlerinin galibi olan ancak sonrasında siyasetten çekilen Mukteda es-Sadr’ın 18 Aralık seçimlerini boykot çağrısının etkili olduğu görülüyor. Zira başta Bağdat olmak üzere Misan, Necef, Zikar (Nasıriye) gibi Mukteda es-Sadr’ın etkili olduğu vilayetlerde seçime katılım yüzde 25-30 düzeylerinde kaldı.

Öte yandan seçimlerin IKBY’nin kontrolündeki vilayetlerde yapılmamış olması, genel katılım oranlarının düşmesini etkilemiş görünüyor. Zira IKBY kontrolündeki Erbil, Süleymaniye ve Duhok’ta seçimlere katılım genelde diğer bölgelere göre her zaman daha yüksek. Bunda Kürt partilerin Irak’taki diğer siyasi yapılara göre tabanı daha iyi konsolide etmesi, yapılarının örgütlü olması ve seçim kültürünün nispeten Irak’ın diğer kesimlerine göre daha gelişmiş olmasının etkili olduğu söylenebilir. Nitekim yüzde 66 ile en yüksek katılımın gerçekleştiği Kerkük’ten sonra Sünni Arapların yoğun olarak yaşadığı Musul, Anbar, Selahaddin gibi vilayetlerde yüzde 50-60 arasında katılım olması dikkat çekiciydi. Bu katılımı, 2014-2017 yılları arasında terör örgütü DAEŞ’in kontrolü ve etkisi altında kalan bu coğrafyadaki halkın, bölgelerine sahip çıkma ve yeniden yapılandırma konusundaki istekliliğinin etkisi olarak yorumlamak mümkün. Zira DAEŞ’in, bu bölgelerin fiziki durumunun yanında, bireysel ve toplumsal psikoloji üzerindeki yarattığı tahribat, sosyal dokuda yol açtığı bozulma kısa vadede telafi edilebilecek gibi değil. Bu noktada Sunni Arapların yeniden kendini bulma arayışında olduğu söylenebilir.

Şii Arapların ayrışması

Öte yandan nüfus üstünlüğü avantajı ve 2003 sonrası oluşturulan siyasal yapının getirileriyle Irak siyasetinin yürütücü gücü haline gelen Şii Araplar arasındaki ayrışma ise sürüyor gibi… Mukteda es-Sadr’ın boykot çağrısı bir yana, 2021 seçimlerinde olduğu gibi daha önceki dönemlerde bir arada hareket eden Şii grupların bile 2023 seçimlerine farklı listelerle girmesi bunun göstergesi. Özellikle Şiilerin yoğun olarak yaşadığı Irak’ın güneyindeki 9 vilayetin yanı sıra, karma yapılı vilayetlerde Şii grupların nasıl hareket edeceği, genel siyaseti de etkileyebilir. Bu durum hem yerel hem de genel siyasette yeni ittifakların ortaya çıkmasını sağlayabilir.

Özellikle hem Türkiye hem de Türkmenler açısından Kerkük ve Musul’da ortaya çıkacak denge önemli olacak. Kerkük’te 18 yıldır yapılamayan yerel seçimlere katılımın, ülke genelinden daha fazla olması, Kerkük halkının vilayete olan ilgisi ve geleceğe dair beklentisinin bir göstergesi. Yeni dönem itibariyle Kerkük’teki yönetim dengesi değişecek gibi görünüyor. 2005’te ABD işgali altında yapılan seçimlerde 41 sandalyeli Kerkük Vilayet Meclisi’nde Kürtlerin 26, Türkmenlerin 9, Arapların ise 6 temsilcisi vardı. Yeni dönemde vilayet meclisindeki sandalye sayısı 15+1 (Hıristiyan Kotası) olarak güncellendi. 16 sandalyeye sahip Kerkük Vilayet Meclisi’nde çoğunluğu (9 sandalye) elde eden taraf valiyi seçecek. Ancak seçim sonuçları itibariyle hiçbir kesim tek başına bu sayıya ulaşmış değil. Kerkük’ün en güçlü partisi konumundaki Talabanilerin partisi KYB 5 sandalye kazandı. Burada Türkmenler seçim sisteminin dezavantajını yaşadı. Zira 46 bin civarında oy alan KDP ile 72 bin civarında oy alan 9 Türkmen partisinin bir araya gelerek oluşturduğu Birleşik Irak Türkmenleri Listesi 2’şer sandalyeyle aynı sandalye oranına ulaştı. Sünni Araplar ise üç farklı listeden 6 sandalye çıkardı. Bu noktada Türkmenler nüfus potansiyellerine uygun bir düzeyde sandalye alamasa da önemli bir denge unsuru haline geldi.

Bu noktada ikinci bir yazıyla Kerkük’te ve genel olarak Türkmen siyasetinde nasıl bir durumun ortaya çıkacağını ikinci bir yazı ile daha detaylı ele alacağız.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
deneme bonusudedektifdeneme bonusu veren sitelerfixbetfixbetantalya escortmatadorbethukuk forumDijital Pazarlama Ajansıgaziantep escortantep escorthaberankara laptop alım satımistanbul evden eve nakliyat